اولین نشست از همایش «نظام مالیاتی؛ عادلانه و هوشمند» با موضوع «فرصتها و چالشهای سامانه مودیان» با حضور صاحبنظران در مرکز تنظیم مقررات سازمان امور مالیاتی کشور برگزار شد. در این نشست بر سازکار و رویکرد مهم مالیاتستانی و دریافت اطلاعات مالیاتی مبتنی بر سامانه مودیان بحث و بررسی انجام شد. همچنین پیرامون چالشها، فرصتها و موانع پیشِ روی سامانه مودیان، اعم از سطح بلوغ دیجیتال و میزان جامعه پذیری این سامانه نکاتی مطرح شد.
ثبت نام کسب و کارهای خرد چالش فعلی تکمیل سامانه مودیان است
در این نشست افشین محمودیان معاون مرکز تنظیم مقررات سازمان امور مالیاتی، گفت: تأیید سند پایانه فروشگاهی انجام شده است و تا حدودی مشکلات آن حل شده، در بحث آموزشی جلسات توجیهی برگزار شده و تلاش شده فضای کار برای تکمیل سامانه مودیان هماهنگ شود. در حال حاضر سازمان ثبت نام مشمولان را ظرف یک هفته انجام میدهد.
وی افزود: بر اساس برآوردها در حال حاضر حدود ۴۰ درصد از مشمولین سامانه مودیان، برای ثبت نام اقدام کردهاند و در این زمینه با شرکتهای حقوقی و فعال در بورس و فرابورس مشکلی ندارد و مشکل اصلی ما با شرکتهای خرد و کسب و کارهای خرد است. بر این اساس تا به امروز حدود ۶ میلیون حساب در سامانه مودیان ثبت شده است.
هوشمندسازی و حسابرسی مالیاتی مبتنی بر ریسک کارکرد اصلی سامانه مودیان
معاون مرکز تنظیم مقررات سازمان امور مالیاتی، هدف طرح جامع مالیاتی را تجمیع دادهها و تجزیه و تحلیل آن توسط خبرگان و رسیدگی به درصد کمی از مودیان دانست و افزود: اینکه این طرح هنوز به طور کامل اجرایی نشده است به دلیل مشکلات متعددی است که از جمله آنها میتوان به عدم تکمیل بانکهای اطلاعاتی اشاره کرد و با وجود هزینههای زیاد، کارایی که از آن انتظار میرفت محقق نشد. اما در عین حال سامانه مودیان یکی از پایگاههای داده طرح جامع مالیاتی است که هدف آن هوشمندسازی و حسابرسی مبتنی بر ریسک است. بنابراین انتظار میرود طرح جامع نیز با تکمیل پایگاههایی همچون سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی، عملیاتی شود و از وضعیت فعلی خارج گردد.
وی تصریح کرد: درخصوص جامعه پذیری سامانه مودیان و تسهیل اجرایی شدن آن نیز سازمان امور مالیاتی اقدامات متعددی انجام داده و جلسات متعددی با مودیان، از جمله مودیان حاضر در بورس و فرابورس، برگزار کرده است. به عقیده ما این روند افزودن مودیان بزرگ راهبرد بهتری است و به مرور مودیان کوچکتر نیز با دیدن شرایط مودیان بزرگ، حاضر به همکاری و حضور در این سامانه خواهند شد.
کاهش فرار مالیاتی با تکمیل سامانه مودیان
محمودیان ادامه داد: تکمیل سامانه مودیان به طور کلی از هر نظر به سود مودیانی است که در شفافیت و ارائه اطلاعات درست مشکلی ندارد. مودیانی که در فرآیند با مشکلاتی مواجه هستند نیز با ارائه آموزش لازم با این سامانه همراه میشوند. در نهایت مودیانی که احیاناً قصد فرار مالیاتی و ارائه اطلاعات نادرست دارند نیز با این سامانه انگیزه خود را از دست میدهند.
وی تصریح کرد: تا به حال مالیات مودیان عمدتاً به شکل برآوردی اخذ میشود که مشکلات زیادی را در ارتباط سازمان امور مالیاتی با مودیان ایجاد کرده است؛ ولی با تکمیل سامانه مودیان این مشکلات نیز به طور سیستمی برطرف میشود و به کلی از برآورد آمار فاصله میگیریم. این طرح بیش از ۷۰ ذی نفع در کشور دارد که یکی از آنها سازمان امور مالیاتی است و مزایای متعدد دیگری از جمله در مدیریت اقتصاد کشور بر آن مترتب است.
طرح جامع مالیاتی حتی روی کاغذ هم قابلیت اجرا ندارد و متناقض است
در این نشست جواد اسکندری کارشناس مرکز پژوهشهای مجلس، گفت: جمعبندی مرکز پژوهشهای مجلس بعد از بررسی ابعاد مختلف طرح جامع مالیاتی (https://masireqtesad.ir/tag/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C) این است که این طرح در کشور به نتیجه نمیرسد و مشکل آن زمان نیست و بلکه به کلی با شرایط حاکم بر کشور همخوانی ندارد. یکی از مهمترین مشکلات طرح جامع مالیاتی این است که تکلیف خود را با اسناد عادی حاضر در کشور مشخص نکرده است. به این ترتیب کارایی فناوری و دیجیتالی شدن فقط محدود شده است به عکس گرفتن از اسنادی که تا پیش از این مبنای عمل بودند. در واقع طرح جامع حتی روی کاغذ و در تئوری نیز متناقض است و قابلیت اجرا ندارد و اگر به جای ۲۰ سال ۲۰۰ سال هم برای آن وقت گذاشته میشد و به جای میلیون دلار هزینههایی که برای آن هزینه شد، میلیاردها دلار هزینه میشد، بازهم به نتیجه نمیرسید.
سامانه مودیان قابلیت همخوانی با شرایط اقتصاد ایران دارد
وی افزود: اما درخصوص سامانه مودیان (https://masireqtesad.ir/tag/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86) اینطور نیست و دست کم در مرحله تئوری و روی کاغذ طرح مقبولی است و قابلیت اجرا دارد. اما مسئله آن این است که باید با شرایط حاکم بر کشور همخوانی داشته باشد.
انجمن کارگری حسابداری استان گلستان